Voorkom bijwerkingen en verkeerde doseringen door de informatie in je DNA te gebruiken!

Amitriptyline

Amitriptyline is een antidepressivum dat behoort tot de zogeheten tricyclische antidepressiemiddelen (TCA’s). TCA’s remmen de heropname van de neurotransmitters serotonine en noradrenaline in de hersenen. Het zijn oudere, maar effectieve, middelen die minder selectief zijn dan modernere heropnameremmers zoals SSRI’s. Amitriptyline wordt voorgeschreven bij depressiviteit, angststoornissen, zenuwpijn, bedplassen, spierpijn door fibromyalgie, migraine, voortdurende hik en speekselvloed.

Amitriptyline en het nut van DNA-analyse

De snelheid waarmee amitriptyline in je lichaam wordt verwerkt, varieert per individu. Als gevolg hiervan zijn de effectiviteit en bijwerkingen van amitriptyline deels te voorspellen op basis van je genen. Dit wordt farmacogenetica genoemd.

Een preventieve farmacogenetische DNA-analyse kan daarom een belangrijk hulpmiddel zijn bij het optimaliseren van je medicatie.

Amitriptyline en het enzym CYP2D6

Amitriptyline wordt in belangrijke mate verwerkt door het enzym CYP2D6.

In eerste instantie wordt amitriptyline omgezet (gedemethyleerd) door het enzym CYP2C19 naar een andere actieve stof (nortriptyline). Bij deze stap zijn, in mindere mate, ook de enzymen CYP2C9 en CYP3A4 betrokken. Na de activatie-stap volgt een verdere omzetting (hydroxylering) door het enzym CYP2D6 tot minder actieve componenten.

Afhankelijk van je genetische aanleg kan de activiteit van de betrokken enzymen behoorlijk variëren, waardoor ook de werkzaamheid van amitriptyline van persoon tot persoon kan verschillen. Informatie over jouw genetische aanleg kan daarom reden zijn voor extra waakzaamheid met betrekking tot een behandeling met amitriptyline.

Meer lezen over CYP2D6-enzym »

Mogelijke bijwerkingen

Of er bijwerkingen optreden, en in welke mate, hangt af van hoeveel en hoe lang u dit medicijn gaat gebruiken. Bovendien zullen bijwerkingen niet bij iedereen optreden, maar alleen bij personen die daarvoor gevoelig zijn.

De meeste bijwerkingen zijn in de eerste week het meest uitgesproken en nemen daarna af of verdwijnen zelfs. Ze gaan weer over als u met het medicijn stopt.

Sommige aandoeningen kunnen door amitriptyline verergeren. Neem daarom in elk geval contact op met uw arts als u lijdt aan hartkramp (angina pectoris), epilepsie, een vergrote prostaat of porfyrie.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig, vooral de eerste tijd dat u dit middel gebruikt

  • Sufheid, slaperigheid, een verminderd reactievermogen en wazig zien. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van processen op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste twee weken van de behandeling als u nog aan het middel moet wennen. Als u dit medicijn 's avonds inneemt, heeft u hier minder last van. Overleg hierover met uw arts.
  • Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.
  • Als u het syndroom van Sjögren heeft, een aandoening waarbij de slijmvliezen van onder andere ogen en mond droger zijn dan normaal: u kunt meer klachten krijgen. Dit middel vermindert de aanmaak van traanvocht en speeksel. Neem contact op met uw arts als u meer last heeft van oogirritatie of een droge mond. Mogelijk is een ander middel geschikter.
  • Duizeligheid, vooral bij het opstaan uit bed of uit een stoel. Dit kan het gevolg zijn van een lagere bloeddruk. In het algemeen gaat de duizeligheid in enkele dagen tot weken over als uw lichaam zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk. Mensen met hartfalen kunnen hier meer last van hebben. Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het beste even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Blijft u last houden, overleg dan met uw arts.

Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen)

  • Hartkloppingen. Dit kan bij mensen met hartkramp (angina pectoris) een aanval uitlokken van pijn op de borst bij inspanning. Overleg hierover met uw arts.
  • Verstopping (obstipatie). Eet vezelrijke voeding en drink veel. Neem contact op met uw arts als u veel last blijft houden van verstopping.
  • Gewichtstoename. Dit komt gedeeltelijk doordat u meer eetlust heeft, maar ook doordat uw lichaam soms meer water vasthoudt (oedeem).

Soms, vooral de eerste tijd dat u dit medicijn gebruikt

  • Misselijkheid en braken, vooral als u begint met dit medicijn. Mogelijk helpt het om dit medicijn op een volle maag in te nemen.
  • Trillende handen.
  • Overmatig zweten.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor u.
  • Minder of soms juist meer zin in vrijen. Bij mannen: moeilijker krijgen van een erectie en zaadlozing. Bij vrouwen: moeilijker krijgen van een orgasme.
  • Verwardheid en zeer zelden gejaagdheid, angst en slapeloosheid.
  • Hartritmestoornissen. U merkt dit soms alleen aan plotselinge duizelingen of als u even wegraakt. Vooral mensen met de aangeboren vorm van de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Gebruik dit medicijn NIET als u deze aangeboren hartritmestoornis heeft.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Gebruik dit medicijn dan niet meer. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid of een opgezwollen gezicht. Ga dan onmiddellijk naar een arts. In beide gevallen mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor amitriptyline. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of soortgelijke middelen niet opnieuw krijgt.
  • Droge ogen doordat u minder traanvocht aanmaakt. Vooral mensen met contactlenzen hebben hier snel last van. Heeft u het syndroom van Sjögren, een aandoening waarbij de slijmvliezen van onder andere ogen en mond droger zijn dan normaal? U kunt meer klachten krijgen. Neem contact op met uw arts als u meer last heeft van oogirritatie of een droge mond. Mogelijk is een ander medicijn geschikter.
  • Borstvorming (bij mannen), melkafscheiding. Dit verdwijnt weer als u stopt met het gebruik.
  • Bloed- of leverafwijking. U kunt dit merken aan onverklaarbare koorts, keelpijn, blauwe plekken of een gele verkleuring van het oogwit. Staak dan het gebruik en waarschuw uw arts.
  • Mensen met epilepsie lopen een grotere kans op een epileptische aanval.
  • Kinderen zijn extra gevoelig voor de bijwerkingen van dit medicijn.
  • Toename van depressieve gedachten of gedachten aan zelfmoord. Neem contact met uw arts op als depressieve gevoelens juist toenemen of verergeren. Jongeren onder de 25 jaar hebben meer kans op deze bijwerkingen.
  • Mensen met het Brugada-syndroom, een erfelijke hartaandoening, hebben een grotere kans op hartritmestoornissen. Gebruik dit medicijn NIET als u dit syndroom heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander medicijn.
  • Hartaandoeningen, zoals meer kans op een hartaanval. De kans hierop is groter bij mensen die in het verleden een hartaanval hebben gehad. Waarschuw uw arts, als u plotseling pijn op de borst krijgt. Heeft u kort geleden een hartaanval gehad? Dan mag u dit middel niet gebruiken. Overleg hierover met uw arts.
  • Bewegingsstoornissen. Deze herkent u aan zuig-, kauw- en smakbewegingen, bewegingen van de tong en grimassen en tics van het gezicht. Neem bij deze verschijnselen contact op met uw arts. Bij mensen die al een bewegingsstoornis hebben kan dit verergeren. Raadpleeg uw arts als u dit merkt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

logo Medicatie Op Maat
powered by iGene

© Copyright 2020 - iGene | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Privacyverklaring | Cookieverklaring
MOM / iGene / Oude Haven 102 / 6511 XH Nijmegen / +31 (0)10 310 4200 info@medicatie-op-maat.nl